DE AFFAIRE DONALD POLS

Jezus Christus stervend aan het kruis: "Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen" (Lucas 23:34). Droge naald gravure van Rembrandt, 5e staat. 1653.

Wie had kunnen vermoeden dat de overstap van Pols van het ene uiterste - Milieudefensie - naar het andere -Tatasteel - zou leiden tot wat je gerust een nationaal trauma kunt noemen, dat van de Apartheid in Zuid Afrika? Een persoonlijke kwestie van opportunisme is plotseling een nationale kwestie geworden, een nationale erfzonde want zo kun je de Apartheidspolitiek in zijn verhouding tot Nederland wel duiden.

De Zuid Afrikaanse apartheidspolitiek was immers opgelegd door een blanke minderheid van Afrikaners, afstammelingen van Nederlandse kolonisten en gebaseerd op Bijbelse opvattingen die eveneens wortels hadden in Nederlandse geloofsgemeenschappen.

Zuid Afrika is min of meer in het reine gekomen met deze Nederlandse erfenis dankzij Bisschop Tutu. Hij is degene die nationale vergevingsgezindheid in Zuid Afrika wist te organiseren met behulp van een nationale verzoeningscommissie waarin de waarheid ter tafel kwam.

Ondanks deze verzoening in Zuid Afrika durfde Donald Pols, eenmaal wonende in Nederland, zich hier niet openlijk te verzoenen met zijn radicale politieke verleden van steun aan de apartheidspolitiek. Dat is niet zo verwonderlijk. Pols verzette zich immers met zijn rechtse blanke makkers tegen nationale verzoening. Verzoening is niet zijn sterkste kant.

Hield hij zijn verzet tegen de verzoening in Zuid Afrika liever verborgen omdat hier in Nederland de verzoening als een grote opluchting werd beleefd. Zo konden we als Nederland alsnog onze schaamte over onze erfenis in Zuid Afrika onder ogen zien, iets wat Pols zelf blijkbaar dus niet kon.

Nu zitten hij en wij met de gebakken peren. Moeten we hem zijn Apartheidsverleden vergeven? Dat denk ik wel. Als men dat in Zuid Afrika kan dan moet het hier in Nederland ook kunnen. 

Het zwijgen over zijn verleden is wat hem nu de das om doet. Waarom kon hij het niet over zijn hart verkrijgen om zijn “zondige” politieke verleden openlijk te belijden om aldus vergiffenis te krijgen? Dat is een vraag die alleen Donald Pols zelf kan beantwoorden.

Hij heeft er voor gekozen om te zwijgen en bij Milieudefensie heeft men hem in dat zwijgen gevolgd, zo lees ik in de pers en hoor ik op TV. Waarschijnlijk schatte men bij Milieudefensie in dat men in Nederland niet gemakkelijk vergeeft. En het moet gezegd worden, vergiffenis en verzoening zijn niet onze sterkste kant ook al zijn we van afkomst een christelijke natie. 

DONALD POLS VAN MILIEUDEFENSIE

 

Toen ik hoorde van de overstap van Milieu defensie directeur Donald Pols naar notabene Tatatsteel, was ik verrast. Hoe kan dat? En waarom uitgerekend Tata Steel? Had hij bijvoorbeeld ook bij Shell of ING kunnen gaan werken, allemaal taaie vijanden van Milieudefensie?

Maar misschien denkt Pols helemaal niet in termen van vriend en vijand maar alleen maar vriend. Mensen zijn toevallig bij Milieudefensie of Tata Steel terecht gekomen maar dat betekent niet dat ze vijanden van elkaar zijn. Het leven is toeval.

Vergeet niet dat ook vakbondsleiders overgestapt zijn van de kant van de arbeiders naar die van de werkgevers. De een wordt CAO onderhandelaar voor werkgevers, de ander commissaris bij een bedrijf. Die dachten kennelijk ook dat iedereen je vriend kan zijn. Een kwestie van toeval, meer niet.

De Raad van Toezicht van Milieudefensie was dan weer ongelukkig (boos?) met de overstap en heeft hem per direct ontslagen. Ik neem aan dat Pols slim genoeg is geweest om zelf te bedenken dat dit wel eens kon gebeuren.

Hij moet toch ook slim genoeg zijn om te beseffen dat hij met zijn vertrek het vertrouwen in zijn voormalige club bij het grotere publiek flink heeft geschonden?

Veel mensen zullen bij een nieuw, wederom geruchtmakend proces van Milieudefensie tegen een bedrijf (ING, Shell?) denken dat het een groot toneelspel is. Ze verwachten dat de directeur van Milieudefensie straks weer zal overlopen.

Is Pols dan een overloper wat dichtbij verrader komt? Hij is in ieder geval als vaandeldrager verwisseld van vaandel en dat is zoveel als overlopen. In de rechtszaal vertegenwoordigde Pols een partij, die van het milieu, nu zit hij bij de tegenpartij, die van het kapitaal.

Dat ruikt naar opportunisme maar sommigen beweren dat dit juist goed is want als iemand Tata Steel kan vergroenen, daar zou het per slot van rekening om gaan, dan is het Pols wel.

Maar anderen denken daar heel anders over. Veel mensen die onder de rook van Tata Steel wonen, moet toch gehoopt hebben dat Milieudefensie aan hun kant stond. Zij voelen zich nu verraden. Een mes in de rug?

Pols heeft dus nogal wat aangericht. Wantrouwen gezaaid over de inzet van Milieudefensie en de aanhang die geloofden in Milieudefensie voor aap gezet.

Rechters zullen zich in de toekomst nog eens flink achter de oren krabben als ze te maken krijgen met een proces van Milieudefensie tegen een milieuschenner.

De lachende derde is Tata Steel. Die hebben hun slag thuis en kunnen voorlopig vooruit. En Pols, wat komt er van hem terecht? Die redt zich wel zoals alle opportunisten in oorlog en vredestijd.