DE AFFAIRE DONALD POLS

Jezus Christus stervend aan het kruis: "Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen" (Lucas 23:34). Droge naald gravure van Rembrandt, 5e staat. 1653.

Wie had kunnen vermoeden dat de overstap van Pols van het ene uiterste - Milieudefensie - naar het andere -Tatasteel - zou leiden tot wat je gerust een nationaal trauma kunt noemen, dat van de Apartheid in Zuid Afrika? Een persoonlijke kwestie van opportunisme is plotseling een nationale kwestie geworden, een nationale erfzonde want zo kun je de Apartheidspolitiek in zijn verhouding tot Nederland wel duiden.

De Zuid Afrikaanse apartheidspolitiek was immers opgelegd door een blanke minderheid van Afrikaners, afstammelingen van Nederlandse kolonisten en gebaseerd op Bijbelse opvattingen die eveneens wortels hadden in Nederlandse geloofsgemeenschappen.

Zuid Afrika is min of meer in het reine gekomen met deze Nederlandse erfenis dankzij Bisschop Tutu. Hij is degene die nationale vergevingsgezindheid in Zuid Afrika wist te organiseren met behulp van een nationale verzoeningscommissie waarin de waarheid ter tafel kwam.

Ondanks deze verzoening in Zuid Afrika durfde Donald Pols, eenmaal wonende in Nederland, zich hier niet openlijk te verzoenen met zijn radicale politieke verleden van steun aan de apartheidspolitiek. Dat is niet zo verwonderlijk. Pols verzette zich immers met zijn rechtse blanke makkers tegen nationale verzoening. Verzoening is niet zijn sterkste kant.

Hield hij zijn verzet tegen de verzoening in Zuid Afrika liever verborgen omdat hier in Nederland de verzoening als een grote opluchting werd beleefd. Zo konden we als Nederland alsnog onze schaamte over onze erfenis in Zuid Afrika onder ogen zien, iets wat Pols zelf blijkbaar dus niet kon.

Nu zitten hij en wij met de gebakken peren. Moeten we hem zijn Apartheidsverleden vergeven? Dat denk ik wel. Als men dat in Zuid Afrika kan dan moet het hier in Nederland ook kunnen. 

Het zwijgen over zijn verleden is wat hem nu de das om doet. Waarom kon hij het niet over zijn hart verkrijgen om zijn “zondige” politieke verleden openlijk te belijden om aldus vergiffenis te krijgen? Dat is een vraag die alleen Donald Pols zelf kan beantwoorden.

Hij heeft er voor gekozen om te zwijgen en bij Milieudefensie heeft men hem in dat zwijgen gevolgd, zo lees ik in de pers en hoor ik op TV. Waarschijnlijk schatte men bij Milieudefensie in dat men in Nederland niet gemakkelijk vergeeft. En het moet gezegd worden, vergiffenis en verzoening zijn niet onze sterkste kant ook al zijn we van afkomst een christelijke natie.