NASRAH HABIBALLAH, EEN VROUW UIT EEN STUK.

 

Opgegroeid als dochter van een Israelisch Palestijnse vader en een Nederlandse moeder met een Engelse achtergrond kreeg ze haar journalistieke droombaan als correspondent voor de NOS in Israel. Al snel veranderde de droombaan in een hel na de Hamas aanslagen van 7 oktober 2023.

Ze vertelt er over in VPRO’s zomergasten van afgelopen zondag 2 augustus, een programma waar ik normaal gesproken niet meer naar kijk. In de loop van de tijd zijn de drie uur durende diepzinnige interviews gelardeerd met video en filmfragmenten ontaard in een egodocument waarin naar goed Nederlands journalistiek gebruik wordt gepraat over wat je hebt gevoeld en wat er door je heen ging.

Zo niet bij Nasrah Habiballah. Ze was zoals ik haar als NOS correspondent in Israel had leren kennen. Een vrouw die zich hield aan de feiten, zoals ze zelf aan het begin van het gesprek opmerkte naar aanleiding van een vraag van interviewster Janine Abbing, “ik ben journalist, geen activist.”

Ze bleef die avond journalist maar niet op afstand. Ze vertelde over haar complexe en soms gecompliceerde achtergrond, haar jeugd in Rotterdam en haar vakanties in het Palestijnse dorp van haar vader en zijn familie in Israël. Ze voelde zich daar veilig en prettig omringd door de grote familie van haar vader.

Ze vertelde over haar bezinning op haar toekomst en het besluit om journalist te worden, over de droombaan in Israel om zo een journalistieke brug te slaan tussen Nederland en Palestijns Israël. Tussen twee verschillende culturen die de grootste moeite hebben om elkaar te begrijpen.

Want dat is het wat ze wil. Journalistiek op basis van oprechte nieuwsgierigheid naar de ander. Ze is er niet op uit om anderen de maat te nemen (een nogal Nederlandse gewoonte ook onder journalisten) maar open te staan voor de ander en in zijn of haar waarde te laten.

“De mensen thuis zitten niet verlegen om mijn mening over wat daar gebeurd”, aldus Nasrah. Meningen zijn er genoeg. Beter is om feiten te geven zodat de kijker zich een beeld kan vormen wat er aan de hand is in die complexe oorlog waar diverse volkeren met elk hun eigen religieuze achtergrond, geschiedenis en historische trauma’s waaronder de holocaust, gewelddadig met elkaar in botsing komen.

Ze staat onder een niet aflatende werkdruk die gepaard gaat met spanningen in oorlogsgebied. Ze moet met haar pasgeboren baby en haar man schuilen voor de raketten uit Iran. Tegelijkertijd noemt ze haar gezin ook haar redding in de heksenketel van haar werk, de oorlog en de inspanningen. Haar gezin geeft haar even rust en structuur. 

Ze vertelt dit alles zonder te dramatiseren, zonder zich te beklagen en zonder ook maar iemand iets te verwijten. Tegelijk blijft ze haar werk als correspondent voor het NOS journaal en Nieuwsuur doen. Werk waardoor ik als kijker de feiten kreeg te horen en te zien uit deze enorme heksenketel van oorlog en politiek, menselijk lijden en cynisme, internationale geopolitiek en voortdurend onrecht.

Dat was ook de reden waarom ik naar deze uitzending van Zomeravondgasten keek. Het ging mij om haar en ik moet zeggen, ik heb geboeid naar haar geluisterd en ben blij haar beter te hebben leren kennen.

DE KLEINE GESCHIEDENIS VOLGENS JAN VAN DER PUTTEN. 1

 

De journalist Jan van der Putten heeft een boek geschreven over zijn tijd als correspondent, met de titel “Tijd van illusies” met als onderschrift “Mijn kleine geschiedenis van de wereld”. Hij is getuige geweest van gebeurtenissen waarvan velen dachten dat ze het aanzien van de wereld zouden veranderen, wat niet gebeurd is, vandaar dat hij het heeft over “tijd van illusies”.

Die tijd laat zich het beste samenvatten als de tijd tussen de meirevolte in Parijs van 1968, waar hij toevallig als promovendus in de letteren aan de Sorbonne studeerde, en 1986, het jaar waarin de Sandinisten bij verkiezingen in Nicaragua de macht verloren. In die periode zwerft Jan van de ene revolutionaire situatie naar de andere, voornamelijk in Latijns Amerika.

Het zijn de hoogtijdagen van de links revolutionaire verwachtingen. Verwachtingen die de schrijver meebeleefd en waar hij zelf in gelooft maar eenmaal in praktijk gebracht, uitdraaien op een mislukking. Wat hoopvol begint als een radicale politieke verandering wordt uiteindelijk een nachtmerrie van wrede en bloedige dictaturen van generaals en hun opportunistische slippendragers. Jan van de Putten maakt de hoop en de nachtmerries mee en vraagt zich af waarom radicale veranderingen en revoluties zo dramatisch mislukken.

Het startsein voor hem is toevallig de Franse meirevolte in 1968. Jan is dan net in Parijs om doctor in de letteren te worden. In plaats van doctor te worden, gaat hij voor de krant verslag doen van de opstandige studenten en jongeren die de straten van Parijs barricaderen. De snel opeenvolgende en verrassende gebeurtenissen maken Jan tot de journalist die hij de rest van zijn leven blijft. Zijn Parijse ervaring noemt hij een journalistieke en politieke stoomcursus.

De revolte gaat ten onder in het Franse politieke krachtenveld waar generaal de Gaulle, de held van de Tweede Wereldoorlog, aan het het langste eind trekt. In zijn boek oordeelt Jan dat het een knetterende mislukking was net als de slavenopstand van Spartacus, de Commune van Parijs en zoveel andere protestbewegingen en volksopstanden in Frankrijk. Blijkbaar zijn Fransen dromers die het afleggen tegen de  politieke realiteit. 

Jan weidt er niet over uit maar de meirevolte is een politieke uiting van een culturele revolutie die in de hele westerse wereld plaatsvindt. Het is een generatieconflict dat leidt tot diepgaande culturele veranderingen. 

Het beste kan het begin ervan geduid worden met Bob Dylan’s song “The Times They Are a-Changin’ “ (1964) met als laatste strofe: “De lijn die getrokken wordt, de vloek die uitgesproken wordt, de langzame van vandaag zal later snel zijn, zoals het heden later voorbij zal zijn, de orde vervaagt snel, en de eerste vandaag zal later de laatste zijn want de tijden veranderen.” (Vrij vertaald door mij). 

In Nederland wordt die culturele revolutie gemarkeerd door het optreden van de Provo’s in voornamelijk Amsterdam (1965). Provo was als een strovuur van een kleine anarchistische, geweldloze beweging die met humor en inzicht de autoriteiten provoceren waardoor de zwakheden van het traditionele, autoritaire gezag worden blootgelegd. In tegenstelling tot de Franse meirevolte groeit de provobeweging en later de kabouters niet uit tot een politieke opstand. 

De afloop van de meirevolte in Frankrijk was vrij onschuldig. De Gaulle herstelt de democratie en de Republiek. Er vallen geen doden, er worden geen massa's mensen in stadions opgesloten zoals in Chili  of zoals in Argentinië vermoord. Frankrijk blijft een democratie en de Fransen kunnen rustig slapen. Chili en Argentinië worden dictaturen.