DE BOZE BURGER

 

Laatste Peiling Maurice de Hond, 28 maart 2026

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen zagen we op TV journalisten die met de microfoon in de aanslag aan kandidaten op de lijst van Forum voor Democratie pertinente vragen stelden over hun extreem rechtse verleden. Waarheidsvinding die bijna ontaardt in een publiek kruisverhoor. 

Nu is nieuwsgierigheid naar het verleden van kandidaten die een publieke functie nastreven, in dit geval lid willen worden van de gemeenteraad, geoorloofd. Het kan bijdragen tot een zekere transparantie in de politiek. Maar er een heksenjacht van maken gaat  veel te ver.

Dan kun je wel aan de gang blijven. Ook linkse mensen hebben een politieke jeugdzonde begaan zoals bijvoorbeeld Paul Rosenmöller die zijn lidmaatschap (1976-1982) van de  maoïstische Groep Marxisten-Leninisten/Rodel Morgen (GML) zo een jeugdzonde noemt.

Tussen 1981 en 1982 was hij zelfs bestuurslid van deze extreem linkse club. De GML streefde naar een communistische staat in Nederland en sympathiseerde met de communistische regimes van China, Albanië en de Rode Khmer in Cambodja. 

Je kunt je best afvragen of iemand die met zijn volle verstand sympathiseerde met de Rode Khmer, indertijd een genocidaal regime voor de eigen bevolking, wel zo geschikt is om in de Senaat te zitten en dan ook nog fractieleider te zijn? Pol Pot was een soort Hitler, dus een sympathisant van Pot kun je vergelijken met een NSB'er.

Maar in plaats van een heksenjacht te beginnen, is het beter om na te gaan waarom Forum zoveel aantrekkingskracht heeft onder kiezers.Volgens de peilingen van Maurice de Hond is de partij goed voor 16 virtuele zetels waardoor het tot de middelgrote partijen behoort.

Forum is en uitgesproken nationalistische partij die het opneemt voor traditionele waarden, tegen open grenzen voor migranten is, referenda als een vorm van directe democratie ziet, tegen klimaatmaatregelen is, voor een goede verhouding met Rusland is,  tegen hulp aan Oekraïne en de EU helemaal niet goed gezind is.

Forum blijkt electoraal het spiegelbeeld van de PVV te zijn. Forum is sinds de Tweede Kamer verkiezingen van 7 zetels naar 16 zetels gegaan, de PVV van 26 naar 17 zetels gegaan. Forum heeft 9 zetels er bij gekregen, de PVV evenveel verloren. Het falen van Wilders in de regering Schoof wordt over rechts met Forum afgestraft.

Maar het blijft een rechtse aangelegenheid. Daar zit dus een flinke groep kiezers die radicaal tegen de hoofdlijnen van de Nederlandse politiek zijn. Men noemt dat wel de boze kiezers. Ik vermoed dat die boosheid te maken heeft met de voortdurende onzekerheid waar we in leven. 

Ik bedoel dan niet zozeer de (geo)politieke onzekerheden of de razendsnelle technologische ontwikkelingen die de leefwereld van de burger opdringerig digitaliseert maar ook de culturele gevolgen daarvan. 

Alles wat je in je jeugd geleerd hebt - thuis of op school -  om je staande te houden in de samenleving en maatschappij wordt voor je voeten weggemaaid. De moeilijkste overgang is die van een  overwegend christelijke samenleving naar een diverse samenleving met als gevolg botsende waarden en normen. Vandaar dat zij zich zo fel afzetten tegen asielzoekers en AZC's. 

Het zou Nederlandse bestuurders sieren om daar meer begrip voor te hebben in plaats van deze boze kiezer weg te zetten als onhebbelijk, rechts, domrechts of zelfs fascistisch.