HET DUIVELSVERBOND TUSSEN VROUW EN SCHOONHEID

In dit schilderij komen de ideale schoonheid van vrouw en man tezamen in de persoon van de Venus van Urbino van Titiaan als de koele minnares  en James Bond als de sterke man, een creatie uit de wereld van de litteratuur en de filmindustrie. De titel van het schilderij is "El Amor y La Pistola" uitgevoerd in olieverf op paneel (141x96 cm)

 

Ik lees dat ouder worden een heftig probleem is voor, jawel voor ouderen en dan vooral vrouwen. Ik heb daar in mijn omgeving niks van gemerkt maar dat kan toeval zijn. Ik zie wel op TV, nog altijd het medium met een brede blik op de wereld, vrouwen die zich laten behandelen met botox en filters om mooi te zijn en te blijven. Naar het schijnt beginnen vrouwen daar steeds jonger mee. 

Vanwaar dat getrek en geduw aan je vrouwelijke lijf?  Heeft dat iets te maken met de blik van die ander, de blik van de man waar vrouwen vanwege hun rol in het seksleven, gevoeliger voor zouden kunnen zijn dan mannen? Ik zeg het maar voorzichtig want ik wil niet voor seksist worden versleten. En het moet gezegd worden. Er zijn ook wel degelijk mannen die gevoelig zijn voor de blik van de vrouw. Ze kammen hun haardos, bruinen hun gezicht en dragen Mr. Marviskleren.

Volgens de Franse filosoof Sartre maakt de blik van de ander je tot object. Dat is op zich gender neutraal maar in het seksuele rollenspel is het toch voornamelijk de vrouw die als (lust)object wordt gezien.  Sommige vrouwen en ook menig man verheffen "het lustobject zijn" tot de zin van hun leven. Dat de ander hen ziet als lustobject geeft hun het gevoel dat ze leven, dat ze gezien worden, dat ze er mogen zijn.

Schoonheid gepaard gaande met jeugdigheid wordt wel beschouwd als het summum van aantrekkingskracht. Vrouwelijke schoonheid wordt zelfs als goddelijk beschouwd. Mooie vrouwen hebben de status van godinnen die aanbeden worden. Als het even kan maakt de vermaakindustrie van vrouwen godinnen. Sommige vrouwen werken daar van harte aan mee. Het is per slot van rekening een verdienmodel van een financieel bijna buitenaardse orde sinds de opkomst van de filmindustrie.

Schoonheid heeft iets geheimzinnigs. Iedereen weet wat het is, maar niemand kan het precies duiden. Vandaar ook de aantrekkingskracht van schoonheid van vrouwen voor mannelijke schilders. De schoonheid van een vrouw op het doek of de foto geeft de sensatie van het volmaakte, blijvend want in werkelijkheid brengt de tijd onverbiddelijk het verval. 

Aardse schoonheid gaat op weg naar de onvermijdelijke dood ten onder. Vrouw en schoonheid vormen een duivelsverbond, aangenaam zolang je jong en mooi bent, maar hels zodra je oud wordt. Geldt dat ook voor mannen? Tot op zekere hoogte. Ook tussen man zijn en schoonheid bestaat een verbond maar minder obsessief dan bij vrouwen.

Precies dat verval is de oorzaak van het getrek en geduw aan het vrouwenlijf. Daar begint het verdienmodel van de maakbare schoonheidsindustrie, de mode, de kunsten enz. Het is deze industrie die er baat bij heeft om de verleiding van schoonheid zoveel mogelijk uit te buiten. Je blijft mooi als je maar gebruik maakt van hun producten en diensten. 

Misschien goed om te overwegen dat er ook nog zoiets bestaat als innerlijke schoonheid, schoonheid die voortkomt uit geestelijke adeldom, mededogen, barmhartigheid, betrouwbaarheid en boven alles liefde. 

HET RECHT OM MET JE KOP TEGEN DE MUUR TE LOPEN

Aan de wandel met mijn ouders, pakweg 4 jaren oud dus begin 1950.
Den Heuvel, Oss

Met het ouder worden, ontdek je dat de wereld steeds minder van jou is. Na je pensionering verdwijn je zelfs uit beeld. Niet alleen bij de reclamemakers en de jury’s voor prijzen voor jong en aanstormend talent, maar ook bij de jongeren zelf. Zij zijn onbekend met jouw wereld. Plotseling moet je uitleggen wat de Vietnam oorlog was, wie Ho Chi Minh was,  Joop den Uyl en de TV serie “Zo is het toevallig ook nog eens een keer.”

Met mijn broer op de slee en klompen aan. Ongeveer 7 jaar oud dus
in het jaar Onzes Heren 1953, Vijversingel te Oss.

Niet alleen raakt jouw geschiedenis uit zicht maar ook je vroegere geloofswereld. Weten mijn kleinkinderen nog waar kerken voor hebben gediend en hoeveel uren ik daar met allerlei rituelen en preken heb doorgebracht? De rest van mijn geestelijke wereld kennen ze ook niet. Wie kent nog Bomans, Wolkers, Reve enz. ? Zijn ze nog bekend met Sartre? Karel Appel en Lucebert zijn onbekenden geworden. Van Woodstock als de moeder van alle muziekfestivals hebben ze nooit gehoord. Ze kunnen zich niet voorstellen wat Elvis Presley en de Everly Brothers voor me betekend hebben. Hun muziekgeschiedenis begint nu eenmaal veel later.

De hoes van een van mijn eerste platen (1958)

Je moet jezelf voortaan verklaren en daar hebben jongeren geen tijd voor. Ze worden in beslag genomen door het heden met zijn eigen avonturen en ervaringen, net als jij toen. Daarom kun je op gezette tijden als oudere beter je mond houden of je gesprekstof  bewaren voor generatiegenoten. Dat is natuurlijk ook niet gemakkelijk want die zijn druk bezig met dood gaan. Zo verdwijnt jouw wereld vanzelf. Sportschoenen met een casual outfit volgens de laatste mode verandert daar weinig aan.

Eind jaren zestig begin jaren zeventig ontstond een soort subcultuur van en voor jongeren,
studenten enz. zoals je op de bovenstaande foto kunt zien, gemaakt in de Jacobslaan te Nijmegen
in het jaar 1968.

De enige oplossing zou kunnen zijn om je als man een jong ding aan te schaffen en als vrouw een toyboy, maar of dat echt helpt weet ik niet. Ik ben er niet aan begonnen. Het lijkt me een wanhoopsdaad die onherroepelijk tot teleurstellingen zal leiden. Niet alleen omdat jonge dingen en toyboys niet geïnteresseerd zijn in jouw geestelijke wereld en jouw geschiedenis maar omdat seks op de aanrecht, in de auto of onder de douche te vermoeiend is geworden. Je verlangt naar rustige en bedachtzame seks waarin niet van alles meer moet. Dat is al bevredigend genoeg.

Het loslaten van de wereld, want daar komt het op neer, is een moeilijk en moeizaam proces. Het is een proces van afscheid op weg naar de dood. Je hebt geen idee hoe lang dat afscheid zal gaan duren maar dat de dood het definitieve einde zal zijn, weet je zeker. Je moet er dus maar het beste van maken zonder hulp van deskundigen. Goddank zijn er geen deskundigen op dit terrein behalve natuurlijk je goede vrienden en vriendinnen, je levensmaatje en misschien soms je kinderen. 

Zelfportret geïnspireerd op de hippiecultuur van de jaren zestig.
Nijmegen 1971.

Waar je voor moet oppassen, is dat je je niet gaat ergeren aan de nieuwe wereld. Natuurlijk mag je af en toe roepen dat het in jouw tijd allemaal anders was, want dat was het per slot van rekening ook zo maar begin alsjeblieft niet te zeuren dat het toen ook beter was. Dat kun je niet weten want je bent geen jongere meer. 

Wat je vooral ook niet moet doen is te proberen de jongeren van jouw fouten te willen laten leren. Dat roept alleen maar misverstanden en ergernis op zo heb ik tot schade en schande geleerd. Je moet nu eenmaal aanvaarden dat er weliswaar al brommers waren in je jonge tijd, lang haar en zelfs al korte rokjes maar er was geen internet of smartphone, er waren geen dvd’s en goedkope citytrips, geen lege kerken en volle disco’s.

Je doet er daarom als oudere verstandig aan om de volgende universele generatiewet goed in acht te nemen en desnoods van buiten te leren: “Elke nieuwe generatie heeft het recht om opnieuw te beginnen en alle fouten van de vorige generaties te maken.”

Je kunt de wet ook samenvatten zoals mijn vader deed: “elke jongere heeft het recht om met de kop tegen de muur te lopen.” Plastisch verbeeldt en daarom wel zo duidelijk. Het voordeel is dat deze wet ook meteen als een mensenrecht kan worden beschouwd. Het wordt daarom tijd dat deze wet door de Verenigde Naties erkend wordt als een onvervreemdbaar en universeel mensenrecht.