Posts tonen met het label kabouters. Alle posts tonen
Posts tonen met het label kabouters. Alle posts tonen

dinsdag 17 februari 2026

AMSTERDAM: DE NIEUWE BEVOOGDING

 

Amsterdam is in handen gevallen van de Nieuwe bevoogding, de regenten die de burgers willen voorschrijven hoe te leven en te sterven.

Ooit was Amsterdam een geestelijke vrijhaven, waar creativiteit, vrijheid en jeugd hand en hand gingen. Dat was in de jaren zestig, de tijd dat Koosje krenten uitdeelde bij het lieverdje, de tijd van de provo’s en de kabouters. In die tijd werden de stadsregenten uitgedaagd door originaliteit, verdraagzaamheid en nieuwe ideeën. 


Daarna kwamen de volgers of de naäpers en die blinken nooit uit in originaliteit, creativiteit en vrijheid. Integendeel, ze bevriezen de vrijheid en de originaliteit, de creativiteit en verdraagzaamheid in regels en wetten. Ze slaan zichzelf op de borst als de erfgenamen van verdraagzaamheid en creativiteit maar zijn in feite boekhouders van de status quo.


In die tijd is Amsterdam beland. Geen stad meer om uit nieuwsgierigheid naar toe te gaan om het andere, het nieuwe, de vrijheid en de creativiteit te beleven maar een stad van regelgeving, verboden en bevoogding.


De stad wil nog wel de eerste zijn, de progressiefste stad van de wereld wat dat ook moge zijn. Eigenlijk zou Amsterdam graag New York willen zijn. Helaas zijn geest en achterland daarvoor te klein.


Maar vandaag heeft Amsterdam zich als eerste gekroond in de geschiedenis van de mensheid met een verbod op reclame voor vlees en fossiel. Verboden te verbieden stond er tijdens de Parijse opstand in de jaren zestig van de vorige eeuw nog op de muren. Een halve eeuw later blijkt Amsterdam de eerste te zijn die zijn kleingeestigheid in nieuwe verboden vastlegt.


Wie had gedacht dat Amsterdam, de stad van verdraagzaamheid tussen verschillende geloven, tussen katholieken en protestanten in de zestiende eeuw, de Nederlandse benauwde veste zou worden van burgerlijke kleingeestigheid, geestelijke boekhouders en regelneven geworden.

donderdag 7 juni 2018

DE JAREN ZESTIG EN NU

De Joint of Het Stickie van de Jaren Zestig
©petrus nelissen

Het grote verschil tussen de tijdgeest van de jaren zestig en nu is dat in de jaren zestig een optimistisch mensbeeld overheerste terwijl deze tijd wordt overheerst door technologisch optimisme. Toen geloofden we in de bevrijding van de mens en de mensheid: van het rijk van de behoefte naar het rijk van de vrijheid. Eindelijk zou de mens een spelende mens worden: ’s morgens vissen, ’s middags jagen en ’s avonds filosoferen (vrij naar Marx). Nu geloven we in de bevrijding van de mens door internet, smartphones, automatisering, robotisering, zelf-rijdende auto’s, duurzame energie, marsreizen enz.

Van die spelende mens en de verbeelding aan de macht is uiteindelijk weinig terecht gekomen ondanks Parijs in mei 1968,  de Amsterdamse provo’s, de kabouters, Oranje Vrijstaat, de bezettingen van universiteiten, de hippie’s met hun  “make love not war” , hun communes, geestverruimende middelen zoals marihuana en LSD, de protest liederen van Bob Dylan (The times they are a changin’), de nieuwe muziek van de Beatles (Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band) en de Oosterse Goeroe’s. Mensen bevrijden uit hun dagelijkse sleur, hun vastgeroeste gewoontes, hun ingesleten overtuigingen, existentiële angsten en hun comfort is veel moeilijker dan we met ons enthousiaste idealisme dachten.

Met de idealisten die de nieuwe, spelende mens langs politieke weg wilden bevrijden van autoritaire machtsstructuren, van het egoïstische kapitalisme, van het imperialisme, de Koude oorlog, de oorlog in Vietnam, de verborgen verleidingen van reclame en commercie verging het al niet beter. Demonstraties, sit-ins, bezettingen, de Duitse Rote Armee Fraktion, de Italiaanse Rode Brigade en de Noord Amerikaanse Zwarte Panters, konden uiteindelijke de bestaande politieke machtsverhoudingen niet of nauwelijks veranderen. 

Zal het de digitale revolutie van nu met internet, de smart phone, de zelfrijzende auto, de robots enz. beter vergaan? Ik denk het niet. Natuurlijk, er zullen hier en daar dingen veranderen maar veel zal hetzelfde blijven. Om te beginnen zal de technologie zowel ten goede als ten kwade gebruikt worden. Dat besef begint pas nu goed door te dringen bij de beleidsmakers, filosofen, krantenjongens en waarzeggers. We staan weer voor de aloude kwestie of de technologie in dienst staat van de mens of de mens in dienst van de technologie?

De andere eeuwige kwestie blijft eveneens overeind. Mensen zijn en blijven geneigd tot het kwaad. In die zin is er geen vooruitgang. Het is de eeuwig blijvende vloek die op de mensheid rust. Maar desondanks moeten we blijven hopen want iets anders dan hoop hebben we niet.