NEDERLANDSE KOLCHOZENBOUW

De Nederlandse woningbouw is een luxe vorm van Kolchozenbouw geworden.

Nu ik langer dan 20 jaar in Vlaanderen woon, heeft verbazing over Vlaamse toestanden plaats gemaakt voor verbazing over Nederlandse toestanden. Neem nou de woningbouw. Oké het is voor Nederlandse begrippen in Vlaanderen een ongeordend boeltje maar dan wel een waar de bewoners hun gemak kunnen vinden. Een eigen lap grond, niet al teveel bemoeizucht van de overheden, geen door projectboeren en architecten opgelegde ordening, geen collectieve esthetica, kortom wonen als uitdrukking van je persoonlijke opvattingen en ideeën.

Kom daar in Nederland eens om. Daar ontbreekt elke individualiteit in het wonen. Wel zie je mensen alsnog een wanhopige poging te doen met kasteeldeuren in rijtjeshuizen, opgeschaalde tuintjes tot paleistuinen, een beeldengalerietje of ander kunstzinnige aanpak die de buurt moet overtuigen van de persoonlijke smaak van de bewoner. Maar al die persoonlijke smaken verzuipen in de van hogerhand opgelegde ordening in rijtjeshuizen, vrijstaande woninkjes op kaveltjes, collectieve speelpleinen enz.

De Vlamingen hebben ook geen huizencrisis zoals in Nederland omdat ze zich niet gek hebben laten lullen door banken en andere financiële whizzkids. In Nederland kon je daarentegen met een zo hoog mogelijke hypotheekschuld legaal de belasting ontduiken. Voor de Vlaming was en bleef hun huis eerst en vooral een woonhuis waar ze het liefst de rest van hun leven in willen slijten. Geen speculatiepandje ten koste van overheid en medeburgers. In Vlaanderen bestaat dan ook geen woonbubbel waar 30% of meer lucht uit moet.

Als gevolg van de crisis ligt in Nederland nu de hele bouw plat. Bedrijven failliet, gemeenten in de schulden als gevolg van grondspeculatie (de Nederlandse bestuurders kunnen er ook wat van!) en massale werkloosheid. De grootschaligheid van de Nederlandse bouw keert zich nu tegen de bouw zelf. Er is geen grootschalig geld meer om te bouwen en wat er nog is, wordt afgeroomd door de politiek om de gemaakte schulden te delgen en het staatskas tekort te dekken.

Je zou denken dat als er geen groot geld meer is, gebruik dan het kleine geld, dat van de particulieren die zich suf sparen tegen zowat 0% rente op de bank om de banken uit hun problemen te halen. Laat die mensen met hun eigen geld een huis bouwen zoals ze in Vlaanderen altijd al doen. De gemeente zorgt voor zo goedkoop mogelijke kavels en de mensen krijgen alle ruimte om naar eigen inzicht hun huis te bouwen.

Je hebt het nog niet bedacht of je ziet op de Nederlandse beeldbuis in het 8 uur journaal een itempje over particuliere woningbouw. Om wanhopig van te worden want het was alles behalve particulier. Het was een grootschalig opgezet woonblok waar elke eigenaar in collectief overleg zijn eigen doosje mocht inrichten. Dat bedoel ik nou. Nederlanders houden ervan om als konijnen in hokken gestopt te worden en de bestuurders vinden dat heerlijk want overzichtelijk. Gemakkelijk om onder controle te houden met welstandscommissies, veiligheidsinspecties en heffingen.

Maar ook al zou plotseling de geestelijke vrijheid zich meester maken van de Nederlandse overheden en hun lakeien dan natuurlijk heb je niet zo maar meteen zoals in Vlaanderen al die kleinschalige bouwbedrijfjes. Het ondernemerschap is in Nederland immers ook grootschalig. Geen kleine bedrijven meer van de loodgieter, elektricien, metselaar, timmerman enz. Kortom, Nederland heeft nog een lange weg te gaan om zijn grootschalige, overgeorganiseerde bouwwereld om te bouwen naar een kleinschalige nijverheid met goed georganiseerd vakmanschap. De Nederlandse woningbouw is gecollectiviseerd. Het is Kolchozenbouw geworden.

PERVERSE WONINGMARKT

Vlaanderen (foto PETRUS)

Hoe kan het dat buurland België, dat gezellige landje van bierdrinkers en zachte praters, een normale gezonde woningmarkt heeft en dat de huizenprijzen in het oh zo degelijke want calvinistische zakenland Nederland de pan uitrezen? Sinds ik in België woonde en aldaar een huis gekocht had, stelde ik mij die vraag. Was het de hypotheekaftrek die de Nederlandse prijzen de hoogte injoeg? Het zou kunnen want in België mag je slechts op beperkte schaal je aflossing van het geleende kapitaal als aftrekpost op je belastingformulier invullen. Jawel, beperkt en niet ongeneerd tot het grootst mogelijke bedrag zoals in Nederland de gewoonte was geworden.

En niet de rente is de aftrekpost maar de aflossing. Dat betekent een aanmoediging om ook daadwerkelijk af te lossen. In Nederland het omgekeerde, daar loste je zo weinig mogelijk af om de rente aftrek zo hoog mogelijk te houden. Anders was je toch een dief van je portemonnee zeiden de bankiers, de makelaars, de bemiddelaars en allerlei andere financiers die er belang hebben om jou als koper zo lang mogelijk vast te houden aan het rentetouwtje. Zo werd je geen dief maar een slaaf van je portemonnee!

Vlaanderen (foto PETRUS)

Of waren het de krankzinnige hypotheekvarianten die dank zij de inventiviteit van de Nederlandse banken en financiers de hemel op aarde beloofden mits de koper maar als slaaf aan het rentetouwtje zou blijven bungelen? Alle risico's waren daarbij toegelaten. Aflossingsvrije hypotheken, spaarhypotheken op basis van beleggingen enz. De gedachte hierachter was telkens weer hoe maken we elkaar rijker met uiteraard de banken en financiers uiteindelijk als de grote winnaars. Hoe pervers kun je omgaan met iets wat zo bepalend is voor jouw levenskwaliteit of die van je gezin? In België kun je kiezen uit 2 hypotheken, een lineaire of een annuïtietenhypotheek met lange termijn aflossing. Geen tophypotheek en wel een aanbetaling met eigen geld vandaar speciale spaarrekeningen voor toekomstige huizenkopers.

De Nederlandse bestuurders kregen al net zulke grote dollartekens in hun ogen als de bankiers, de financiers, de makelaars, de bemiddelaars, de projectontwikkelaars en uiteindelijk de kopers die dachten dat hun huis als vanzelf een paleisje zou worden zodat ze het straks voor een paleis zouden kunnen omruilen. Over die bestuurders moeten we het ook nog hebben want die speelden uit naam van de gemeenschap het spel fanatiek mee.

Vlaanderen (foto PETRUS)

Werkten gemeentebesturen mee om de huizen goedkoop te houden door de grondprijzen laag te houden zoals de Belgische lokale overheid over het algemeen doet zodat gewone mensen hun eigen desnoods lelijke huis kunnen bouwen? Nee, nee en nog eens nee. In het kader van grootse daden voor de gemeenschap voerden ze de prijzen op samen met de projectontwikkelaars en de bouwondernemingen die er niet vies van waren om de verdeling van de buit onderling te regelen. Hoge prijzen betekenen ook nog eens hogere WOZ waarden en welk gemeentebestuur dat droomt van een nog mooier gemeentehuis wil dat niet? Bestuurlijke overmoed en arrogantie, een ziektebeeld dat heel Nederland ondertussen ging beheersen van bank tot woningbouwcoöperatie, van hogeschool tot ziekenhuizen en zorgverzekeraars.

De woningbouw is in Nederland een al decennialange van overheidswege geregelde zaak, dank zij de welstandscommissie tot aan de smaak van elke individuele woning toe. De totalitaire greep van de overheid op de Nederlandse woningbouw maakt dat de meeste mensen het al lang hebben opgegeven een eigen woning naar eigen inzicht en smaak te zoeken. Slechts een kleine groep die of het geld of de mogelijkheden heeft zich enigszins aan deze waanzinnige modelbouw op grote schaal te onttrekken, probeert nog zijn woondroom te realiseren. De rest moet zich in en aanpassen met alle chagrijn van dien. Wonen is in Nederland al lang los gezongen van elk besef van levenskwaliteit. Hoe komt dat nu weer? Ik weet het niet, ik ga een pintje drinken.