BEELDHOUWER WIM LEMMENS

Twee beelden van Wim Lemmens in de beeldentuin van het museum Johan Heestershuis te schijndel, 2019. (foto's: petrus)
 

Zondagmiddag ben ik naar de opening geweest van een solotentoonstelling van K26 collega Win Lemmens in de Wageningse Beeldengalerij Het Depot. https://www.hetdepot.nl/ In de museumzaal staan 22 beelden en 2 schilderijen, allemaal van van hem. Hoewel lang niet al zijn werk is te zien, is het toch een mooie overzichtstentoonstelling.

Het openingswoord wordt gesproken door Johan Luijmes, artistiek leider van Het Depot. Volgens hem zijn de beelden “het verhaal van een kunstenaar waarbij het ambachtelijke zo ontwikkeld is dat het het daar tegelijk bovenuit stijgt.” Een rake typering.  Zo ook ken ik Wim, een ambachtsman die zijn ambacht inzet in dienst van wat hem bezield.

Aangezien Wim een man is van weinig woorden, moet je zijn bezieling lezen uit zijn beelden en schilderijen. Dat kost tijd. De kunstwerken van Wim zijn als goede wijn, die moet je langzaam proeven. Zo moet je de beelden van Wim langzaam op je laten inwerken en dan geven ze hun bezieling prijs.

Op de website van het depot wordt het werk van Lemmens daarom intrigerend genoemd. “Centraal in zijn oeuvre staan torsen waarin belijning en beweging een hoofdrol spelen. Elke sculptuur vertelt een eigen verhaal door de unieke lijnen die de vorm definiëren en in beweging zetten. De lichtval op het marmer – Lemmens’ favoriete materiaal – versterkt deze dynamiek en geeft zijn beelden een bijna fluïde uitstraling.”

Er is meer te zeggen over het werk van Lemmens. Ik noem hem een klassieke kunstenaar, de kunstenaar van schoonheid en sierlijkheid zoals de Oude Grieken en Romeinen die nastreefden. Zijn beelden staan in de klassieke traditie, ook in het gebruik van materiaal. Wim heeft een voorliefde voor marmer, het materiaal waaruit bij voorkeur klassieke beelden worden gemaakt.

Maar Wim zou geen kind van zijn tijd zijn als hij daar niet wat aan toevoegt en dat is eenvoud. De beelden van Wim zijn van een klassieke eenvoud. Nog steeds zien we de gracieuze beweging en lijnen in zijn werk zoals we die kennen van klassieke beelden uit de oudheid,  maar dan vereenvoudigd, teruggebracht tot de essentie. Die eenvoud is een typisch Nederlandse invalshoek of je nu naar Rembrandt, Vermeer of Mondriaan kijkt.

Door die eenvoud en soberheid van lijnen worden de beelden meteen ook abstracter. Maar zonder dat de herkenning verdwijnt. De herkenning tezamen met de eenvoud en de schoonheid van lijnen en materiaal leidt tot ontroering. Wim Lemmens is daarmee een echte klassieke kunstenaar wiens beelden niet zouden misstaan in een galerij met oud Griekse en Romeinse beelden.Tegelijk is Wim een moderne Nederlandse kunstenaar.

De expositie duurt tot 25 januari 2026 in Beeldengalerij Het Depot te Wageningen.

Wim Lemmens in gesprek in Galerie K26 te Oss, 2019.
(foto: petrus)

VERDRIET

petrus nelissen, 'Verdriet', marmer, blauwe steen en sleutels, hoogte 53 cm, juli 2019

ONBEKENDE HELD

petrus nelissen, Onbekende Held, marmer van Caunes, Blauwe steen en geverfd metaal (hxbxd = 80x24x22 cm), 2018

DE RECHTER

petrus nelissen, 'De Rechter', beeld van arduin (Belgisch hardsteen) en marmer.
(hoogte 52 cm.)

FONTEIN 'DE VOLLE KOFFIEPOT'

Fontein 'De Volle Koffiepot', ontwerp en uitvoering petrus nelissen.
Gebruikt materiaal: blauwe steen, marmer, koffiepot, koper, messing en waterpompje met slang.
hoogte 105 cm, breedte 35 cm, lengte 55 cm.
de watertoevoer is regelbaar via de kraan.
Zijaanzicht van links.

Het begint allemaal met een idee, zoals alles wat je maakt. Een fonteintje van op elkaar gestapelde stenen. Het ontwerp in je hoofd valt in de praktijk tegen. Wat dan wel? Dat wordt een tijdje goochelen met stenen, een wisselwerking tussen hoofd en idee met steeds weer aanpassingen. Na veel experimenteren en nadenken kom ik uit bij de zuil van blauwe steen staande op een stapeltje gebroken marmer met bovenop een marmeren tafeltje waarop een koffiekan komt te staan die vol zal lopen met water. Een uitvoerbaar idee.

Fontein 'De Volle Koffiepot' (detail)

Nu nog het water. Door de zuil een gat boren, is niet te doen dus moet het water op een andere manier naar boven gebracht worden. Eenvoud is het beginsel en dus kom ik uit bij een simpele kraan. Ook uitvoerbaar en ik heb er al ervaring mee opgedaan met mijn eenvoudige kraanlamp en kapjeslamp. Nu nog het water laten circuleren via een soort watertank of vijver. Ik kies voor de watertank, een grote plastic opslagdoos die ik kan ingraven. Nu nog een rooster op maat waarop de installatie kan staan en klaar is kees. Het rooster vind ik uiteindelijk na lang zoeken precies op maat op internet. Het kan nog opgestuurd geworden ook.

Fontein 'De Volle Koffiepot'
Zijaanzicht van rechts

Tijdens de eerste experimenten blijkt dat teveel water weg spettert. Ik besluit in het tafeltje een paar gaten te boren dicht bij de zuil zodat het water langs de zuil loopt. Dat geeft een mooi effect én minder waterverlies. Niettemin moet de watertank regelmatig bijgevuld worden. Bij warm weer verdampt het water langs de zuil en er spettert ook nog altijd wat weg.

Bij de kringloopwinkel hebben ze ook nog andere koffiepotten en schalen. Ik probeer verschillende potten en schalen uit. De vorm en de grootte van de pot is belangrijk voor het effect van de fontein. Ik heb naast de hier gebruikte witte koffiepot ook nog een okerkleurige pot gevonden, die ook heel mooi staat. De fontein is af. Ik zou hem nog eens graag heel groot willen laten maken voor op een plein of een rotonde. 

HARLEKIJN

petrus nelissen, "Harlekijn", blauwe steen, marmer en spijkers,
september 2017 (104 cm hoog inclusief voetstuk)

DE KLEINE MENS

petrus nelissen, 'De Kleine Mens', ardeense steen, marmer en spijkers,
november 2016 (20x73)

MINIMALISTISCH BEELD: DE KLEINE STENEN GOD

petrus nelissen, De Kleine Stenen God, Ardeense steen, wit marmer en schroef
(hxbxd = 17x8x9 cm)

MINIMALISTISCH BEELD: JONGE GOD

petrus nelissen, Jonge God, Ardeense steen en marmer met schroef
(hb= 36 x 11 cm), februari 2016

Ergens aan het begin van dit jaar ben ik verzeild geraakt in het maken van beelden van steen met spijkers en schroeven. Waar komt de inspiratie vandaan? Dat is altijd moeilijk te zeggen omdat ik erg veel indrukken heb opgedaan op mijn reizen. Maar ik kan wel zeggen dat ik wat betreft beelden, zowel van hout (zie de zijkolom van deze blog) als van steen, ik geïnspireerd ben door met name Afrika.  Maar ook Latijns Amerika heeft veel indrukken achter gelaten zowel de beelden van hogere beschavingen als van Maya's en Inca's maar ook pre-Colombiaanse beelden zoals bijvoorbeeld in het archeologische park van San Augustin in Colombia, vlakbij de oorsprong van de Magdalena rivier in de staat Neiva. 

Beelden in oude culturen hebben een min of meer religieus karakter. Ze bemiddelen tussen de mensen op aarde en het rijk van de geesten of wat prozaïscher, het geestelijk rijk van onszelf met ons onderbewuste. De West Afrikaanse Voodoo beelden zijn een treffend voorbeeld van dit religieuze karakter van beelden. De meeste zijn van hout maar ik heb hier en daar in dorpen ook stenen beelden gezien. Soms zijn het niet meer dan grote, grove stenen waar je met veel moeite een gezicht in kunt herkennen. Niettemin brengen de dorpelingen offers aan het beeld. Eenvoudige offers weliswaar, zo worden eieren op het beeld kapot geslagen, maar niettemin offers.